EUROPEAN UNION’S «SOFT POWER» IN CENTRAL ASIA: POSSIBILITIES AND LIMITATIONS (2019-2025)

Айгирим Умиталиева; Жанар Медеубаева; Камен Величков

doi:10.52123/1994-2370-2026-1688

Авторлар

Айгирим Назыбековна Западно-Казахстанский университет имени М. Утемисова
Жанар Муратбековна Евразийский Национальный университет имени Л.Н. Гумилева
Камен Величков Sofia University “St. Kliment Ohridski”

DOI:

https://doi.org/10.52123/1994-2370-2026-1688

Кілт сөздер:

Еуропалық Одақ, Орталық Азия, «жұмсақ күш», геосаясат, энергияны әртараптандыру.

Аңдатпа

Аңдатпа. Бұл мақалада ықпалды жаһандық акторлардың бәсекелестігінен туындаған Орталық Азия аймағындағы геосаяси жағдайдың өзгеруінің ерекшеліктері қарастырылады. КСРО ыдырағаннан кейін Еуропалық Одақ аймақта белсенді саясат жүргізе бастады және Орталық Азияның ірі сауда және инвестициялық серіктесіне айналды. ЕО-ның Орталық Азияға арналған ресми стратегиясы 2019 жылы қабылданды. Алайда 2022 жылдан кейінгі геосаяси оқиғалар іс жүзінде бұл стратегияның қайта басымдылығына әкелді. 2022 жылдан кейін айтарлықтай тез өзгеретін геосаяси жағдайда, әсіресе Украинадағы соғысқа байланысты ЕО Орталық Азиядағы ықпалын арттыру үшін жаңа қадамдар жасады. Жаһандық ауқымда мемлекеттер өз мүдделерін қорғауға, басқа елдермен қарым-қатынас орнатуға және оны сақтауға, халықаралық қауымдастықтың сеніміне ие болуға ұмтылады; сонымен қатар, «жұмсақ күш» саясаты басқалардың таңдауын қалыптастыру қабілетіне сүйенеді. Осы тұрғыда мақалада 2019-2025 жылдар аралығындағы ЕО-ның Орталық Азиядағы «жұмсақ күші» саясатының негізгі параметрлері қарастырылады және ЕО-ның аймақтағы «жұмсақ күші» әлеуетіне баға беріледі, сондай-ақ мәдениет, білім, инвестиция, гуманитарлық көмек және техникалық ынтымақтастық салаларына ерекше назар аударылады.

: 11

: 0

Сілтемелер

1. Ahrens, B. (2018). Normative power Europe in crisis? Understanding the productive role of ambiguity for the EU’s transformative agenda. Asia Europe Journal, 16(2), 199–212. https://doi.org/10.1007/s10308-018-0507-6

2. Arynov, Z. (2022). Hardly visible, highly admired? Youth perceptions of the EU in Kazakhstan. Journal of Eurasian Studies, 13(1), 42–55. https://doi.org/10.1177/18793665211070348

3. Nogayeva A. (2020) Soft Power of Big powers in Central Asia (Instruments, processes and limitations).

4. Murat Yorulmaz, Serdar Yilmaz. (2020) The changing perspectives of Central Asia in the 21th century. 255-274.

5. Manners, I. (2002). Normative power Europe: A contradiction in terms? Journal of Common Market Studies, 40(2), 235–258. https://doi.org/10.1111/1468-5965.00353

6. Asia-Plus. (2024, November 12). EU assistance to Tajikistan will not decrease, says EU Ambassador to Tajikistan. https://asiaplustj.info/en/node/347042

7. European External Action Service. (2025). EU–Central Asia relations [Factsheet]. https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/documents/2025/FACTSHEETS-EU-CENTRAL%20ASIA_2025.pdf

8. Spaiser, O. A. (2018). The European Union’s influence in Central Asia: Geopolitical challenges and responses. Lexington Books.

9. Matveeva, A. (2023, April). EU–Central Asia relations: A new opening amid geopolitical shifts. Carnegie Endowment for International Peace. https://carnegieendowment.org/research/2023/04/a-new-opening-for-eu-central-asia-relations?lang=en

10. Peyrouse, S. (2023). Reconsidering EU education assistance to Central Asia. EUCAM. https://eucentralasia.eu/reconsideringeu-education-assistance-to-central-asia/

11. Council of the European Union. (2025, April 4). Joint declaration following the first European Union–Central Asia summit, Samarkand, Uzbekistan. https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-7745-2025-REV-1/en/pdf

12. European External Action Service. (2016). Shared vision, common action: A stronger Europe. A global strategy for the European Union’s foreign and security policy. https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/eugs_review_web_0.pdf

13. European Commission, & High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy. (2019). Joint communication to the European Parliament and the Council: The EU and Central Asia: New opportunities for a stronger partnership.

https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/joint_communication_-_the_eu_and_central_asia_-_new_opportunities_for_a_stronger_partnership.pdf

14. Report on the EU strategy on Central Asia //https://www.europarl.europa.EU-CENTRAL ASIA relations//EEAS-FACTSHEET-EU-CENTRAL ASIA_October2023.pdf

15. First Germany-Central Asia Summit. Why Does It Matter?// https://www.specialeurasia.com/2023/09/29/central-asia-germany-summit/?related_post_from=16967

16. BOMCA //https://www.bomca-eu.org/ru/history

17. EU Budget for the Future. European Commission, May 2018. // https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/budget-may2018-neighbourhood-development-cooperation

18. Project Summary Documents. EBRD projects in Kazakhstan. // https://www.ebrd.com/work-with-us/project-finance/project-summary-documents.html?1=1&filterCountry=Kazakhstan

19. Project Summary Documents. EBRD projects in Turkmenistan. // https://www.ebrd.com/work-with-us/project-finance/project-summary-documents.html?1=1&filterCountry=Turkmenistan

20. Central Asia. European Investment Bank. //https://www.eib.org/en/projects/regions/central-asia/index.html

21. Mukasheva, Z., Temirov, A., Akhmedyanova, D., Nogayeva, A., & Efe, H. (2024). Is EU democracy promotion aligned with local media perception in Central Asia? Findings from content analysis. Political Research Exchange, 6(1). https://doi.org/10.1080/2474736X.2024.2387128