ЖАЛПЫ ӨҢІРЛІК ӨНІМ ЭКОНОМИКАНЫ ЖАҢҒЫРТУ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ӨҢІРЛІК ДАМУДЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ТҰРАҚТЫЛЫҒЫНЫҢ КӨРСЕТКІШІ РЕТІНДЕ: ҚАРАҒАНДЫ ОБЛЫСЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫ
DOI:
https://doi.org/10.52123/1994-2370-2025-1665Кілт сөздер:
modernization, financial stability, strategic management, regional economy, gross regional product, forecasting.Аңдатпа
Қазақстан экономикасын жаңғырту үдерістері мен жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында өңірлердің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету тұрақты дамудың негізгі факторы болып табылады. Қарағанды облысы ірі индустриялық орталық ретінде жалпы өңірлік өнімнің (ЖӨӨ) қалыптасуына айтарлықтай үлес қосады; алайда ол салалық тәуелділік, шектеулі әртараптандыру және инфрақұрылымды жаңғырту қажеттілігі сияқты бірқатар қиындықтарға тап болып отыр. Бұл ЖӨӨ динамикасын болжаудың және қаржылық тұрақтылықты нығайту шараларын әзірлеудің маңыздылығын көрсетеді. Зерттеудің мақсаты Қарағанды облысын мысал ретінде пайдалана отырып, экономикалық жаңғырту жағдайында аймақтық дамудың қаржылық тұрақтылығын бағалау мен болжаудың әдіснамалық тәсілін әзірлеу және практикалық ұсыныстарды тұжырымдау болып табылады. Осы мақсатқа жету үшін талдау мен синтез әдістері, салыстырмалы және құрылымдық талдау, әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштердің динамикалық талдауы, сондай-ақ ЖӨӨ-ді болжауға арналған эконометрикалық модельдеу әдістері қолданылды. 2010–2024 жылдар аралығындағы деректер негізінде ЖӨӨ динамикасының сызықтық трендтік моделі құрылып, 2025–2027 жылдарға болжам жасалды. Болжамның ең пессимистік сценарийінің өзінде оң тұрақты үрдіс байқалды. Болжамдық кезең ұзарған сайын сенімділік интервалдарының кеңейетіні анықталды. Алынған нәтижелерді мемлекеттік органдар аймақтық даму стратегиялары мен инвестициялық саясатты түзету үшін пайдалана алады, бұл әртараптандыру, инвестициялау және басқару тәжірибесін жақсарту арқылы аймақтың қаржылық тұрақтылығын нығайту мүмкіндігін растайды.
: 3
: 0
Сілтемелер
1 Bruno Jardim, Miguel de Castro Neto, André Barriguinha, Pedro Sarmento (2025). An indicator for integrated regional planning: A case study of Portugal's west region // Cities. - Volume 159. https://doi.org/10.1016/j.cities.2025.105762
2 Neves F.T., Neto M.D.C., & Aparicio M. (2020). The impacts of open data initiatives on smart cities: A framework for evaluation and monitoring // Cities. – 106, 1-15. https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102860
3 Uskelenova A.T., & Nikiforova N. (2024). Regional development of Kazakhstan: Theoretical premises and reality // Regional Science Policy & Practice. – Volume 16. - Issue 3. https://doi.org/10.1111/rsp3.12616
4 Hu K.-H., Jianguo W., & Tzeng G.-H. (2018). Improving China’s regional financial center modernization development using a new hybrid MADM model. // Technological and Economic Development of Economy, 24(2), 429–466. https://doi.org/10.3846/20294913.2016.1213195
5 Garmashova Je., &Drebot A.M. (2020). Faktoryinnovacionnogorazvitijaregiona // Voprosyinnovacionnojjekonomiki. [Factors of innovative development of region //Issues of innovative economy] 10 (3), 1523-1534. https://doi.org/10.18334/vinec.10.3.110287
6 Sokira T., Belgibayeva Z., &Dzhulaeva A. (2021). Innovative Factors of Sustainable Development of Regions of Kazakhstan. E3S web of conferences. – Vol. 295, EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202129501038
7 Soe RM. (2023). Smart Cities and Smart Regions Roadmap. In: Dascalu M., Mealha Ó., Virkus S. (eds) Smart Learning Ecosystems as Engines of the Green and Digital Transition. SLERD 2023. Advances in Sustainability Science and Technology. Springer, Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-5540-4_5
8 Dubois A.,&Sielker F. (2022). Digitalization in sparsely populated areas: Between place-based practices and the smart region agenda. Regional Studies, 56 (10), 1771–1782. https://doi.org/10.1080/00343404.2022.2035707
9 Nikitaeva A.Y., Chernova O.A., &Molapisi L. (2022). Smart territories as a driver for the transition to sustainable regional development and green economy // R-Economy, 8 (2). https://doi.org/10.15826/recon.2022.8.2.010
10 Billones R.K.C., Guillermo M.A., LucasK.C, EraM.D,Dadios E.P., &Fillone A.M. (2021). Smart region mobility framework // Sustainability (Switzerland), 13 (11). https://doi.org/10.3390/su13116366
11 Wangke F.Y., &Kainde L.L. (2021). The effect of gross regional domestic product, education, and unemployment on poverty. Klabat Journal of Management, 2(2), 98-122. https://doi.org/10.60090/kjm.v2i2.592.98-122.https://doi.org/10.60090/kjm.v2i2.592.98-122 https://download.garuda.kemdikbud.go.id/article.php?article=3581869&val=31068&title=PENGARUH%20PRODUK%20DOMESTIK%20REGIONAL%20BRUTO%20PENDIDIKAN%20DAN%20PENGANGGURAN%20TERHADAP%20KEMISKINAN
12 Gospodarchuk G.,&Zeleneva E. (2022). Assessment of Financial Development of Countries Based on the Matrix of Financial Assets. // Economies, 10(5):122. https://doi.org/10.3390/economies10050122
13 Bureau of National Statistics (2024). Bureau of National Statistics of the Republic of Kazakhstan. Retrieved May 10, 2025, from https://stat.gov.kz/
##submission.downloads##
Жарияланды
Дәйексөз келтіру үлгісі
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Ainura Омарова
Берілген жұмыс келесілерге сәйкес лицензияланады Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
