ҚАЗАҚСТАННЫҢ ЭНЕРГЕТИКАЛЫҚ САЯСАТЫ: ТҰРАҚТЫ ДАМУ СЫНАҚТАРЫ
DOI:
https://doi.org/10.52123/1994-2370-2026-1698Кілт сөздер:
мұнай-газ секторы, инвестициялық ахуал, энергетикалық қауіпсіздік, әртараптандыруАңдатпа
Мақалада Қазақстан Республикасының мұнай-газ секторының қазіргі жағдайдағы дамуына әсер ететін негізгі тенденциялар мен өзекті мәселелер қарастырылған. Статистикалық деректерді, нормативтік құжаттарды, халықаралық қаржы ұйымдарының есептерін және ғылыми жарияланымдарды талдау негізінде саланың ағымдағы жағдайына кешенді баға берілді. Сектордың ЖІӨ-сі мен елдің экспортын қалыптастырудағы тұрақты рөліне қарамастан, ол бірқатар құрылымдық мәселелерге тап болатыны көрсетілген: жоғары салық жүктемесі, теңгерімсіз баға саясаты, өндірістік инфрақұрылымның тозуы және ірі кен орындарының шектеулі санына тәуелділік. Әлемдік бағалардың әсерін және логистикалық байланыстардың қайта құрылуын қоса алғанда, халықаралық және өңірлік динамиканы талдауға ерекше назар аударылады. Зерттеу барысында үкіметтің өндіріс көлемін ұлғайту, қайта өңдеуді тереңдету және энергетикалық портфельді әртараптандыру жөніндегі өршіл жоспарларын анықтайды. Мақалада сондай-ақ баға белгілеу реформаларын және фискалдық ынталандыруды енгізуді қоса алғанда, неғұрлым тартымды инвестициялық ахуалды құру бойынша мемлекет қабылдап жатқан шараларға талдау келтірілген. Қорытынды бөлімінде, статистикалық деректер мен болжамды сценарийлерді жүйелеу негізінде, орта мерзімді перспективада мұнай-газ секторының тұрақты және теңгерімді дамуы бойынша шаралар ұсынылған.
: 5
: 0
Сілтемелер
АО НК «КазМунайГаз». (2025). JSC NC KazMunayGas announces 2024 FY financial results. https://www.kmg.kz/en/press-center/press-releases/finrez-2024/
Дополнительные стимулы для инвесторов с 1 января 2026 года: 100% вычеты, 0% НДПИ и налоговые преференции. (2025). Учет.kz. https://uchet.kz/news/dopolnitelnye-stimuly-dlya-investorov-100-vychety-0-ndpi-i-nalogovye-preferentsii/
Министерство энергетики Республики Казахстан. (2025). Министерство энергетики Казахстана: итоги 2024 года и стратегические планы на 2025 год. Правительство Республики Казахстан. https://primeminister.kz/en/news/reviews/ministry-of-energy-of-kazakhstan-2024-results-and-strategic-plans-for-2025-29771
Нефтедобыча в Казахстане сократится на 6,5% к 2030 после пика в 2025. (2025). The Tenge. https://the-tenge.kz/articles/mea-kazakhstan-2030
ПетроКаунсил. (2025). Как в Казахстане будет увеличена добыча нефти. Нефтегазовый совет Казахстана. https://petrocouncil.kz/ru/novost/kazahstane-budet-uvelichena-dobycha-nefti
Правительство Республики Казахстан. (2023). Об утверждении Комплексного плана по развитию крупнейших нефтегазовых и нефтегазохимических проектов на 2023-2027 годы (Постановление № 1062). ИС «Әділет». https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2300001062
Правительство Республики Казахстан. (2025). Об утверждении Комплексного плана развития газовой отрасли Республики Казахстан на 2025-2029 годы (Постановление № 463). ИС «Әділет». https://adilet.zan.kz/rus/docs/P2500000463
Президент подписал новый Налоговый кодекс: что изменится с 2026 года. (2025). DKnews.kz. https://dknews.kz/ru/finansy/365382-prezident-podpisal-novyy-nalogovyy-kodeks-chto
Ремизов, А. Е., Ткач, В. С., Пузанов, А. С., & Ершова, А. Н. (2025). Нефтегазовая отрасль в 2023-2024 гг. Анализ изменения состояния на примере крупнейших в мире публичных нефтегазовых компаний. Деловой журнал Neftegaz.RU, (4). https://magazine.neftegaz.ru/articles/rynok/885325-neftegazovaya-otrasl-v-2023-2024-gg-analiz-izmeneniya-sostoyaniya-na-primere-krupneyshikh-v-mire-pub/
Республика Казахстан. (2017a). О налогах и других обязательных платежах в бюджет (Налоговый кодекс) (Кодекс № 120-VI ЗРК). ИС «Әділет». https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1700000120
Республика Казахстан. (2017b). О недрах и недропользовании (Кодекс № 125-VI ЗРК). ИС «Әділет». https://adilet.zan.kz/rus/docs/K1700000125
Республика Казахстан. (2021). Экологический кодекс Республики Казахстан (Кодекс № 400-VI). ИС «Zakon.kz». https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=39768520
Akhmedov, E., Mukashev, Y., & Akhmedov, A. (2025). Barriers to renewable energy transition in a developing oil-exporting country: The case of Kazakhstan. Journal of Asian Energy Studies, 9, 207–221. https://doi.org/10.24112/jaes.090012
Baidildinov, О. (2024). Breaking Down Kazakhstan's $21.6 Billion Claims Against International Oil Consortiums. The Times of Central Asia. https://timesca.com/breaking-down-kazakhstans-21-6-billion-claims-against-international-oil-consortiums/
Challenges in Kazakhstan’s Upstream: High Costs and Industry Regulation. (2024). Petroleum, 4(148). https://www.petroleumjournal.kz/index.php?p=article&aid1=174&aid2=963&id=2256&outlang=3
Enerdata. (2025). KazMunayGas's oil production in Kazakhstan slightly increased in 2024. https://www.enerdata.net/publications/daily-energy-news/kazmunaygass-oil-production-kazakhstan-slightly-increased-2024.html
ENERGY Insights & Analytics. (2025). Investment Potential - Oil Production in Kazakhstan. https://s3-prod.exia.kz/articles/250120_Article_10_Investment_Potential_EN.pdf
Energy reversal: Kazakhstan is changing the rules of the game. (2025). Oil Review Middle East. https://oilreviewmiddleeast.com/industry/energy-reversal-kazakhstan-changes-the-rules-of-the-game
Halyk Finance. (2025). Макроэкономический отчет за 2024 год и прогнозы: Перегрев или стагнация? https://halykfinance.kz/
Hor, K., Kukeyeva, F., Augan, M., & Kydyrbek, F. (2023). Trends and challenges of energy diplomacy: a case study on Kazakhstan. Bulletin of the L.N. Gumilyov Eurasian National University. Political Science. Regional Studies. Oriental Studies. Turkology Series., 142(1), 104–119. Retrieved from https://bulpolit.enu.kz/index.php/main/article/view/107
International Energy Agency. (2022). Kazakhstan 2022 - Analysis: Executive summary. https://www.iea.org/reports/kazakhstan-2022/executive-summary
International Trade Administration. (2025). Energy Resource Guide - Oil and Gas - Kazakhstan. U.S. Department of Commerce. https://www.trade.gov/energy-resource-guide-oil-and-gas-kazakhstan
KAZENERGY. (2024). Kazakhstan Energy Outlook 2024. ENERGY Insights & Analytics. https://s3-prod.exia.kz/articles/241204_Kazakhstan%20Energy%20Outlook%202024_RU.pdf
World Bank. (2024). Empowering the Future of Kazakhstan's Energy Sector. https://www.worldbank.org/en/news/feature/2024/01/05/empowering-the-future-of-kazakhstans-energy-sector
Zhakiyev, N., Burkhanova, D., Nurkanat, A., Zhussipkaliyeva, S., Sospanova, A., & Khamzina, A. (2025). Green energy in grey areas: The financial and policy challenges of Kazakhstan's energy transition. Energy Research and Social Science, 124, Article 104046. https://doi.org/10.1016/j.erss.2025.104046
##submission.downloads##
Жарияланды
Дәйексөз келтіру үлгісі
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Талгат НИЯЗОВ, Татьяна БЛОХИНА, Рана БАХТИЯРОВА, Нурбол БЕКЕНОВ, Жанар Бейсенова
Берілген жұмыс келесілерге сәйкес лицензияланады Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
